• Ana Sayfa
  • RSS
  •                      

Derin Sular

Fotoğraf Detayları
 
 

Davud ve Calut

17 May2015
 

Davud ile Calut’un kıssası Eski Ahit’te Samuel I adlı surede yer alır. Final şöyle:

“Davud böylece bir sapan ve taşla Filistinliye [Calut’a] galip geldi; elinde bir kılıç bulunmaksızın Filistinliyi [Calut’u] yere yıktı ve onu öldürdü. Davud koştu ve onun üzerine çıktı. Filistinlinin kılıcını aldı ve kınından çıkardı. Onu öldürdükten sonra, kılıçla kafasını kesti.” (Samuel 17: 50-51)

Kuran ise, Bakara suresinde olayların gelişimini özetledikten sonra (kafa kesme konusunda herhangi bir detay vermeden) şöyle der:

“Davud, Calut’u öldürdü; ve Allah ona mülk ve hikmet verdi, ve ona dilediği şeylerden öğretti.” (Bakara 251)

Davud, sadece Musevilikte değil, (Eski Ahit ile kurduğu bağı nedeniyle) hıristiyanlıkta da önemli bir yeri olan bir karakter. Dolayısıyla, Batıdaki pek çok sanat eserinde gerek Davud’un, gerekse Calut’u öldürüşünün tasvirlerine rastlamak mümkün. (1,2,3,4,5)

Peki Davud ve Calut kıssasından ne anlamak gerekir? Birkaç noktayı hatırlamak, bu konuda yol gösterici (ve belki zihin açıcı) olabilir:

1. Müslümanlar arasında son üç peygamberi Musa-İsa-Muhammed kronolojisinde algılama eğilimi epey yaygın. Herhalde üç İbrahimi dinden hareketle böyle bir algı yaygınlaşmış. Ancak bu “üçleme” hatalı. Zira Davud (ve oğlu Süleyman), Musa’dan en az 200 yıl sonra yaşamışlar. (Artık Davud’un gerçekten yaşadığına dair arkeolojik delillere de sahibiz.)

2. Bugün Musevilik ve hıristiyanlık şeklinde isimlendirdiğimiz dinlerin özünde, bundan ~2000 ila ~3800 yıl önce Mısır ve Ortadoğu’da yaşadığı tahmin edilen küçük bir kavmin inançları, sözlü geleneği ve siyaseti var. Bu kavim Yahudiler. İbrahim, Lut ve Musa, bu kavmin erken dönemine ait anlatılar içindeki en önemli karakterler arasında.

3. İbrahim, Lut ve Musa’ya dair anlatıların ne kadarının gerçeğe karşılık geldiğini bilmiyoruz. Hatta, Israel Finkelstein’ın The Bible Unearthed adlı kitabına temel teşkil eden önemli arkeolojik kazılardan sonra, bu döneme dair anlatıların artık tarihten ziyade, inancın alanına girdiği söylenebilir.

4. Musa’dan takriben 300 yıl sonrasına geldiğimizde ise, (sırasıyla) Talut, Davud ve Süleyman‘ın yönetimindeki bir yahudi krallığı ile karşılaşıyoruz. Bir başka deyişle, bu kişiler, bugünkü İsrail toprakları üzerinde takriben 3000 yıl önce yaşamakta olan yahudilerin kralları. Dolayısıyla, kendilerine yahudilerin kral-peygamberleri demek de mümkün. (İsa’nın, kendisini yahudilerin kralı ilan etmekle suçlanmış ve zaten bu suçtan hareketle Romalılar tarafından idama mahkum edilmiş olması da bu noktada hatırlanmalı.)

5. Bu noktada şöyle bir soru akla gelebilir: Eğer Talut, Davud ve Süleyman, Musa’dan yüzyıllar sonra yaşadı iseler, o zaman Eski Ahit nasıl kendilerinden söz edebiliyor? Bu soru yanlış bir varsayım üzerine kurulu. Zira, Eski Ahit (ve hatta daha spesifik olarak Tevrat), Musa dönemine ait bir kitap değil. Yazarlar, kitabı yazmaya Musa’dan takriben 600 sene sonra başlıyorlar. Kitabın son şeklini alması ise, Nebukadnezar‘ın milattan önce 587 tarihinde Kudüs’ü ve Süleyman Tapınağı‘nı yakmasından sonra (yani Yahudiler Babil’de sürgünde iken) oluyor. Yani Eski Ahit (tıpkı Yeni Ahit gibi) büyük ölçüde bir rivayet kitabı. Bu yönüyle, İslami tecrübedeki hadis yazma pratiğini andırıyor. Geçmişe yönelik bir anlatı ortaya koyması ve bunu yaparken sıklıkla geçmişi yeniden inşa etmeye kalkışması, bu çerçevedeki en önemli benzerlik.

6. Bir insanın yarı-insan yarı-canavar bir varlıkla savaşıp onu alt etmesi ve ardından başını kesmesi, Davud ile Calut kıssasına özgü bir tema değil. Yunan mitolojisinde Minotaur‘un kafasını kesen Theseus, ya da Medusa‘nın kafasını kesen Perseus bu çerçevede ilk akla gelen örnekler arasında.

Sonsöz

Pazar bulmacası: Bu altı maddeden hareketle acaba ne gibi sonuçlara varılabilir?

(Umarım çok basit olmamıştır ve zekanıza hakaret saymazsınız!)

0

Okuyucu Yorumları

 

Yorum Ekle:

Wordpress hesabınız var mı? Yorum yapmak için Log in yapın.

 
 
 

 

Yorumunuzu göndermeden önce lütfen yorum kurallarını hatırlayın.