• Ana Sayfa
  • RSS
  •                      

Derin Sular

Fotoğraf Detayları
 
 

Düşman (1980)

2 Aug2014
 

Yönetmen: Zeki Ökten
Senaryo: Yılmaz Güney
IMDb


Filmin Özeti

Çanakkale’de geçen film, geçim sıkıntısı çeken insanların çaresizliklerine ve daha spesifik olarak da İsmail’in hikayesine odaklanır. Yaşlı annesine (Muadelet Tibet), karısı Naciye’ye (Güngör Bayrak) ve küçük kızlarına bakmak durumunda olan İsmail (Aytaç Arman), iş aramakta, ama bulamamaktadır.

İsmail, sabahları amele pazarına giderek gündelik işler bulmaya çalışsa da, bu şekilde düzenli gelir elde edemez. Nihayetinde, belediye için sokak köpeklerini zehirlemeye başlar. Bu iş hoşuna gitmese ve zaman zaman vicdanını sızlatsa da, başka çaresi yoktur. Gerçi, yine ihtiyaçlarını görebilecek kadar para kazanamaz. Dahası, karısı Naciye’nin şikayet ve yakınmalarının sonu gelmez.

Düşman (1980)

Bir çıkar yol bulamayan İsmail, babasının (Lütfü Engin) tarlasına giderek ondan kendi hissesini istemeyi dener. Zira, yıllardır ailece gerçekleştirdikleri bütün çalışmalarda onun da emeği vardır. Ancak, babası henüz ölmediğini söyleyerek onun bu teklifini reddeder. İsmail’in erkek kardeşi (Macit Koper) de oradadır ve Naciye hakkında hoş olmayan şeyler söyler. Babası da Naciye hakkında onunla aynı fikirde gibidir. İsmail onların bu tavrına öfkelenir ve aralarında kavga çıkar.

İsmail, bütün çabalarına rağmen müteakip günlerde de mali sorunlarını çözemez. Karısı Naciye, maddi imkansızlıklarından artık tamamen usanmıştır ve İsmail’den gizli olarak fuhuş yaparak para biriktirmekte ve evden kaçmaya hazırlanmaktadır.

Filmin sonlarında, İsmail karısına hediye olarak bir radyo satın alır. Karısı uzun zamandır bir radyo istediğinden, onu sevindireceğini düşünmektedir. Ancak eve geldiğinde karısının kaçtığını öğrenir. İsmail’in babası ve kardeşi de olayı haber alırlar. İsmail’in evine gelerek yeniden Naciye hakkında ileri geri konuşmaya başladıklarında, İsmail öfkelenir ve yine birbirlerine girerler.

Filmin geneli, hem maddi imkansızlıkların hem de maddiyatçılığın, sosyal hayat, insan ilişkileri ve genel anlamda da insanların hayata bakışı üzerindeki olumsuz etkilerini farklı örneklerle yansıtır. İnsanların arasında artık sevgi kalmamış, dürüstlük, namusluluk gibi meziyetler ortadan kalkmıştır. Her şey paradır, menfaattir. Bir insan, babasına dahi güvenemez. Bazı insanlar, kafalarını çalıştırıp bu düzene ayak uydurarak zaman içinde bir miktar birikim elde etseler de, çoğunluk ezilmeye mahkumdur.

Filmden bazı detaylar

1. Fuhuş

Filmde, kadınların maddi sorunlarını çözme adına ilk başvurdukları yöntem fuhuştur. Hatta erkeklerin onları buna teşvik etmediği zamanlarda kadınlar gizlice fuhşa yönelirler. Eşlerinin fuhuş yapmasına göz yuman erkekler zaman zaman diğerleri için alay konusu olsa da, konunun yaygınlığı pek kimse tarafından yadırganmaz. (dakika 16:32-17:38). Bir kadının evinde bir başka erkekle birlikteyken kocasını uyarma amacıyla kapının önüne süpürge koyması, herkesin bildiği bir şifre haline gelmiştir. Filmin sonunda İsmail’in dilinden bu konudaki yaygın iki yüzlülük de eleştirilir: (dakika 1:52:23-1:54:03)

Geçim sıkıntısına düşen ailelerin fuhşa yönelmelerinin ve bu durumun herkesçe olağan karşılanmasının gerçek hayatta (Türkiye’de ya da başka yerlerde) yaygın bir karşılığı olduğunu söylemek güç olsa da, diğer Yılmaz Güney filmlerinde de böyle bir anlatıya rastlamak mümkündür. (1974 yapımı Zavallılar, bu konudaki en belirgin örnektir.)

2. Sermaye düşmanlığı

Film, para kazanmayı “başkalarının paralarını almak” olarak sunar. (dakika 1:45:13-1:46:50) Her türlü ticarette başarı, kurnazlık ve hatta sahtekarlık ile mümkündür. Almanlara horoz satmaya çalışan Horoz Şevket (Hüseyin Kutman), meyhaneci ve dilekçe yazarı Nuri (Güven Şengil) ve Nuri’nin örnek aldığı (ancak filmde hiç görmediğimiz) Topal Bahtiyar adlı kişi, bu yönleri en çok ön planda olan karakterler arasındadır.

3. Gayrimüslimler

Filmde, memleketi Çanakkale’yi terk etmek zorunda kalmış olan Rum karakter Dimitri’ye (Yalçın Akçay) yer veren ve muhtemelen 1934 Trakya Olaylarına atıfta bulunan enteresan bir sahne de yer alır. (1:11:30-1:16:47)

0

Okuyucu Yorumları

 

Yorum Ekle:

Wordpress hesabınız var mı? Yorum yapmak için Log in yapın.

 
 
 

 

Yorumunuzu göndermeden önce lütfen yorum kurallarını hatırlayın.