• Ana Sayfa
  • .pdf
  • Linkler
  • İletişim
  • RSS
  •                      

Derin Sular

Fotoğraf Detayları
banner
 
 

II. Meşrutiyet "İhtilal"i Sonrasında Ülkenin İçine Düştüğü Belirsizlik Hali [Aydemir]

16 Aug2009
 

Tek Adam: Mustafa Kemal 1881-1919, Cilt I, Şevket Süreyya Aydemir:

20 Kasım 1908’de yapılan seçimlerle, 17 Aralık 1908’de Âyan ve Mebusan Meclisleri açılmıştı. Bu meclislerde Ahmet Rıza Bey Mebusan Meclisi reisliğine, Talât
Bey de birinci reis vekilliğine seçildiler. Mecliste İttihat ve Terakki Cemiyeti mensupları ezici bir çoğunluktaydı.
Fakat cemiyet hâlâ partileşmemişti. Hâlâ idareciler gölgedeydi, hâlâ açık bir program propagandasına girememişti. İç, dış meseleler ve siyasî gelişmeler
üzerinde davranışları belli değildi. Gerçi İttihat ve Terakkici gazeteler (bilhassa “Tanin”) vardı. Liderler feragatli görünüyorlardı. Fakat komitacı ruhu
devam ediyordu. Cemiyet, Mebusan Meclis’inde ezici bir çoğunluk elde ettiği halde hâlâ parti değil, komita idi. Bu hal hem kendisine, hem memlekete çok
pahalıya mal oluyordu. Ortada bir belirsizlik, bir emniyetsizlik vardı.
Cemiyet ihtilâl sonrası için hazırlanmamıştı. İhtilâl sonrası kadrosunu da önceden hazırlamamıştı:
– İhtilâlden sonra ne olacak?
şeklinde, Önyüzbaşı Mustafa Kemal’in, daha ihtilâlden önce gizli toplantılarda ortaya attığı ve o yüzden gözden düştüğü görüşler, acı bir şekilde
doğrulanıyordu. Demek ki:
– Hele meşrutiyet ilân edilsin, hele 1877 Mithat Paşa Anayasasına dönelim. Ondan sonrası kolay,
görüşü doğru değildir.
İşte ihtilâl olmuştu. 1877 Anayasası yürürlüğe girmişti. Mebusan ve Âyan Meclisleri açılmıştı. Ama kazan kaynıyordu. Memleket rahat değildi. İmparatorluk
büsbütün parçalanma tehlikesiyle karşı karşıya idi. Memleket içinde “îttihad-ı anâsır” denilen ve bütün millî toplumların birliğini amaç edinen formül, daha
şimdiden havada idi. Her tarafta Arap, Arnavut, Kürt kulüpleri kuruluyordu. Bunların ardında bilinmeyen faaliyetler cereyan ediyordu. Gerçi, 10 İstanbul
mebusundan beşi Müslüman, beşi Hıristiyandı. Mecliste de her milliyetten mebuslar vardı. Ama bu kâfi gelmiyordu. Bir parti lâzımdı. Güçlü, aktif bir hükümet
ve ülkeyi yeniden tertipleyici hâkim bir siyaset lâzımdı. Bunlar ise yoktu… Emniyetsizlik havası devam ediyordu.

Aydemir, Şevket Süreyya. [1963] 2007. Tek Adam: Mustafa Kemal 1881-1919, Cilt I. İstanbul: Remzi Kitabevi. 144.

Paylaş:
0

Okuyucu Yorumları

 

Yorum Ekle:

Wordpress hesabınız var mı? Yorum yapmak için Log in yapın.

 
 
 

 

Yorumunuzu göndermeden önce lütfen yorum kurallarını hatırlayın.