• Ana Sayfa
  • .pdf
  • Linkler
  • İletişim
  • RSS
  •                      

Derin Sular

Fotoğraf Detayları
banner
 
 

Lozan’da Musul Meselesinin Tartışılması [Aydemir]

16 Jan2010
 

Tek Adam: Mustafa Kemal 1922-1938, Cilt III, Şevket Süreyya Aydemir:

İsmet Paşa uzun bir muhtıra okuyarak, Türkiye’nin Musul vilayetini başka bir devlete terke razı olamayacağını açıkladı. Irki, siyasi, tarihi, coğrafi, iktisadi dayanaklarını şöyle açıkladı:

“- Musul vilayetinden çoğunluk Türktür.

“- Coğrafi ve siyasi bakımından bu vilayet Anadolu’nun ayrılmaz bir parçasıdır.

“- Henüz hukuken Türkiye’nin bir parçası olan bu topraklar hakkında İngiltere’nin akdettiği muahedeler köksüzdür.

“- Musul vilayeti, memleketimizin diğer birçok kısımlar gibi mütarekeden sonra İngilizler tarafından işgal edilmiştir. Bu sebeple, aynı hale maruz kalmış diğer topraklarımız gibi bize avdet etmelidir.”

Lord Curzon, İsmet Paşa’nın görüş ve isteklerine uzun boylu karşılıklar verdi. Fransa ile İtalya temsilcileri de onu desteklediler. İsmet Paşa son cevabında, Musul topraklarının durumunun ne olacağının bir hakem kararına bırakılamayacağı görüşünde diretti. Lord Curzon buna tehditle, korkutmayla karşılık verdi. Şu halde ortada bir harp tehlikesi olduğunu ve Akvam Cemiyeti misakının [Milletler Cemiyeti Sözleşmesi’nin] 2. maddesine göre, İngiltere’nin bu meseleyi harple halletmeye gücü bulunduğunu ileri sürdü. Müttefik delegeler İngiliz delegesini destekliyordu ve Musul meselesinin Akvam Cemiyeti (o vakitki Birleşmiş Milletler) Meclisine sevkinde görüş birliği içerisindeydiler. İsmet Paşa bu görüş birliğine:

“Dünyada hiçbir kimse Musul meselesinden dolayı barışın tehdit edilmesini istemez.”

dedikten sonra bu konuda cihan kamuoyunun Türk davasına destek olacağı kanısını açıkladı. Lord Curzon ise, İsmet Paşa’nın görüşünde olmadığını ve cihan kamuoyu belirince İsmet Paşanın bundan hayret duyacağı şeklinde bir espri yaptı.

Aydemir, Şevket Süreyya. [1965] 2006. Tek Adam: Mustafa Kemal 1922-1938, Cilt III. İstanbul: Remzi Kitabevi. 109-110.
Paylaş:
0

Okuyucu Yorumları

 

Yorum Ekle:

Wordpress hesabınız var mı? Yorum yapmak için Log in yapın.

 
 
 

 

Yorumunuzu göndermeden önce lütfen yorum kurallarını hatırlayın.