• Ana Sayfa
  • .pdf
  • Linkler
  • İletişim
  • RSS
  •                      

Derin Sular

Fotoğraf Detayları
banner
 
 

Minibüs ve Tavuk

13 Jul2008
 

Oyun Teorisi’nde (Game Theory) sıfır toplamlı durumlar için yaygın olarak referans verilen modellerden biri de Chicken‘dır. İlk olarak Kaliforniyalı gençler tarafından oynanmaya başladığı söylenen ve kimi Amerikan filmlerinde de rastlanabilecek olan Chicken oyunu, iki sürücünün (tercihen dar bir yolda) arabalarını hızla birbirleri üzerine sürmeleri ve çarpışmadan korkarak ilk direksiyon kıranın ‘chicken’ (tavuk/ödlek) damgası yiyerek oyunu kaybetmesinden ibarettir. Bir başka deyişle, oyuncu, ya ciddi bir çarpışma riskini göze alarak direksiyon kırmayacak ya da alay edilmeyi kabullenerek hayati tehlikeden ve maddi hasardan kendini kurtarmayı tercih edecektir. Bu model, ekonomi ve siyasal bilimler alanında, işbirliğinin mümkün olmadığı (ya da becerilemediği) durumlarda sergilenen insan davranışlarını analiz etme amaçlı kullanılır.

Chicken oyunu için dört farklı sonuç söz konusu olabilir. Bu dört sonuçtan ikisi, A ya da B oyuncularından birinin direksiyon kırmasıyla birlikte diğer oyuncunun oyunu kazanması şeklindedir. Üçüncü bir sonuç, her iki oyuncunun da direksiyon kırarak aynı anda oyunu kaybetmeleri şeklinde gerçekleşebilir. Ancak her iki oyuncunun da diğerinin direksiyon kıracağı düşüncesi (ya da ümidi) ile direksiyon kırmayıp çarpışması şeklinde dördüncü bir durumun gözlenmesi de mümkündür – ki bu durum, Chicken’ı, Mahkumun İkilemi (Prisoner’s Dilemma) ya da Geyik Avı (Stag Hunt) gibi diğer modellerden ayıran özelliktir. Zira, her iki oyuncunun da oyunu kazanması, aynı zamanda her ikisinin en zararlı çıktığı duruma karşılık gelir. Oyun Teorisi’nde chicken’ın özellikle savaşa dönüşmesi mümkün olan (1962 Küba Füze Krizi gibi) durumlarda uygulama alanı buluyor olmasının nedeni de zaten bu.
Geçtiğimiz günlerde, Türkiye’de de oyun teorisi alanında akademik literatüre geçmesi gereken bir olay yaşandı. Hürriyet gazetesi muhabiri Eray Erollu’nun haberine göre, Trabya-Beşiktaş minibüs hattında direksiyon sallayan Metin Gülçiçek, karşı yönden üzerine gelen Mercedes marka otomobili görünce bir arkadaşının ona şaka yapmakta olduğunu zannedip gaz kesmedi ve direksiyon kırmadı. Neticede de kafa kafaya çarpıştılar ve (habere göre) “Yol bir anda savaş alanına döndü”. Haberin metni şöyle:

İstinye’de, Sarıyer yönüne giden Mercedes marka otomobilin şoförü Yasin Akhoroz, virajda direksiyon hákimiyetini kaybedip karşı şeride geçti.

Tarabya-Beşiktaş hattında çalışan minibüs şoförü Metin Gülçicek, üzerine doğru gelen otomobilin sahibini tanıdık sanıp, şaka yapıyor diye gaz kesmeyince, kafa kafaya çarpıştılar. Yol bir anda savaş alanına döndü. Mercedes’te bulunan Akhoroz’un patronu Vahim Markuz’un ayak bileği kırıldı. Otomobilde sıkışan Markuz’u, çağrılan sağlık görevlileri kurtardı. Minibüsteki 6 yolcu da çarpmanın etkisiyle ön koltuklara savruldu. Fatma Tekşen’in dişleri kırılırken, Şefika Dikmen’in boynunda ve kaburgalarında ezilmeler meydana geldi. Kazanın şokunu uzun süre üzerinden atamayan Gülçiçek, “Mercedes’in üzerime geldiğini gördüm. Tanıdıktır, şimdi direksiyonu kırar diye içimden geçirdim, ama süratle bana çarptı. Neye uğradığımı anlayamadım” dedi.

Paylaş:
4

Okuyucu Yorumları

 

Özgür says:

13 July 2008 at 8:34 PM

Hahaha… Ben bunu hep yapıyorum!
Bisikletle giriyorum ters yönden adamların şeridine, hepsi korna çala çala sağa kırıyorlar. Ezip geçecek halleri yok. 😀

 
 

Faruk S. says:

14 July 2008 at 1:45 AM

Sonra da bir sürü küfür yiyorsundur o şeritlerine girdiğin adamlardan.
Sahi, zevkli oluyor mu Özgür? Ben de mi denesem acaba? Ama yok ben yapamam. O kadar adrenalin(?)i bünyem kaldırmaz, ben almayayım…

 
 

Doğanşah Genç says:

14 July 2008 at 2:34 AM

Aman özgür dikkat et seni de biri tanıdık sanıp üstüne sürmesin!.. =)

 
 

kubilay şahin says:

12 September 2008 at 2:33 PM

Bu yazıyı okuyunca Aydın Doğan – R. Tayyip Erdoğan kapışması aklıma geldi. Her ikisi de hafta sonu çarpışmak üzere yola çıktılar, direksiyonu kim kıracak bakalım. Çok öngörülü bir yazı olmuş.

 
 

Yorum Ekle:

Wordpress hesabınız var mı? Yorum yapmak için Log in yapın.

 
 
 

 

Yorumunuzu göndermeden önce lütfen yorum kurallarını hatırlayın.