• Ana Sayfa
  • .pdf
  • Linkler
  • İletişim
  • RSS
  •                      

Derin Sular

Fotoğraf Detayları
banner
 
 

P.V = n.R.T

19 Oct2008
 

Zaman gazetesinde bir köşe gözüme çarptı. Nurettin Özdoğan adında sempatik görünümlü biri yazıyor. (Görünüş itibariyle Stephen King’in gençliğini de andırmıyor değil.)

Yazıda kimya formüllerinin kolay ezberlenmesi için uydurulmuş cümlelere örnekler veriliyor. Mesela yazıda periyodik tablonun en sağındaki sütunda yer alan soygazların, “Hergele Necip arsız karısını kesip rendeledi” cümlesiyle anımsandığı belirtiliyor. Bize zamanında söz konusu hergelenin adının Necip değil, Necati olduğunu söylemişlerdi, ama çok da önemli değil tabii. Bir de 1A grubu elementleri için, “Haydarpaşa Lisesi’nin namlı kimyacısı Rabia’nın cesetini fırlattılar” ifadesi vardı mesela. Yazıda buna değinilmemiş. 2A grubu elementleri için de bir cümle vardı, ama şu anda hatırlayamıyorum.

Bütün bunlardan anlaşılabileceği üzere, ben lisede Fen bölümü öğrencisiydim. Öğretmenlerimiz bize, “Anadolu Lisesi öğrencisine sözelci olmak yakışmaz” demişlerdi, bizler de inanmıştık. Metin ezberlemektense formül ezberlemeyi (ya da ezberletmeyi) daha muteber buluyorlardı herhalde…

Bir de şimdi aklıma geldi… Lise yıllarında okuduğum Isaac Asimov kitaplarının etkisiyle, üniversitede herhangi bir Fen-Edebiyat fakültesine gidip bilim adamı olmak, hayatımı Asimov’un yansıttığı türden bir dünyanın içinde geçirmek gibi bir düşüncem de olmuştu bir ara. Ancak bu fikrimi paylaştığım (ya da sorulunca istemeden de olsa paylaşmak zorunda kaldığım) herkes, her nasılsa, bunun çok yanlış bir karar olduğuna son derece emindi; ve de, istisnasız hepsi, bu düşüncemi duyar duymaz el birliği etmişçesine beni bu kararımdan caydırmaya çalışmıştı. Nedense herkes mühendis olmam gerektiği konusunda hemfikirdi. Mühendisliğin alanı da çok önemli değildi onlar için, anlayabildiğim kadarıyla. Geleceğim adına çizdikleri tablo da, (üç aşağı beş yukarı) mühendisliğin üzerine (tercihen yurt dışında) bir işletme yüksek lisansı yapıp bir fabrikaya “kapağı atmak” yönünde şekilleniyordu.

Bunun ne denli korkunç bir tavsiye olduğunu bugün çok net bir şekilde görebiliyorum. Hatta bugün hala aynı şablonun içinde yetiştirilen yüzbinlerce insan için çok üzüldüğümü dahi söyleyebilirim. Ama o günlerde henüz neyin ne olduğunun pek farkında değildim. Yine de, küçüklüğümden beri neredeyse hiçbir zaman (ikna olmadığım müddetçe) büyüklerimi dinlemedim ve her zaman kendi doğru bildiğimi yaptım. Ve onca atasözünün ve diğer sözde bilgeliklerin telkin ettiklerinin aksine, bu şekilde davranmanın bugüne kadar uzun vadede hiçbir zararını görmediğimi rahatlıkla söyleyebilirim.

Her neyse… Konuya geri dönmem ve şunu söylemem gerekli:

Aslında yukarıda atıfta bulunduğum köşe yazısında benim asıl takıldığım nokta, P.V = n.R.T formülünün “Paran varsa ne rahat” cümlesiyle ezberlendiğinin söylenmiş olmasıydı. Ben böyle bir açılımı daha önce hiç duymamıştım. Bizim versiyonumuz çok daha farklı ve komikti. Ama Zaman gazetesinin çiçeği burnunda yazarını da anlamıyor değilim tabii. Benim de adım Nurettin olsa, herhalde ben de yazımda o cümleyi o şekliyle alıntılamak istemezdim. Hele hele başlığa çekmeyi, aklımdan bile geçirmezdim. Ama ne yalan söyleyeyim, ismi Nurettin olan birinin P.V = n.R.T formülü ile alakalı bir yazı yazdığına şahit olmak dahi başlı başına epey ilginç ve keyifli oldu doğrusu.

P.V = n.R.T

Paylaş:
7

Okuyucu Yorumları

 

Levent Cetin says:

19 October 2008 at 5:35 PM

Temiz yuzlu birine benziyor, pek P.V surati yok n.R.T ‘nin.

 
 

Levent Cetin says:

19 October 2008 at 5:50 PM

Lise ve altindaki okullardaki ezberleme cilginligini bir turlu cozemedim. Hele Turkce derslerinden once dua ederdim siir ezberleme odevi vermesinler diye. Bir turlu ezberleyemezdim baskalarinin yanyana dizdigi laflari. Siir bir tarafa zaman zaman duzyazi ezberletildigi de olurdu. “Genclige Hitabe” gibi.
PV=nRT ilginc bir bagintidir. Meslegim geregi kullanirim zaman zaman. Ismi “ideal gaz denklemidir”. Ama nedense hic bir gaz ideal degildir. Yani dogadaki hic bir gaz o formule uymaz. En iyi ihtimalle, cok ideal sartlarda, yakin sonuc verirler. Aslinda her gazin ayri formulu vardir. Insanlar gibi degil mi?
Milyonlarca bilesigin oldugu bir dunyada, sulfurik aside “Hasan iki Salak Osman Dort” gibi ad koyan arkadasin isminin Osman olmasi da gayet muhtemeldir.

 
 

VolkanS says:

21 October 2008 at 5:01 PM

yazar “P.V = n.R.T” hatırlatıcıları içinde nurettinsiz olanların yayılması için çabalıyor olabilir.
@Levent Çetin
Ezberleme çılgınlığı üniversitede devam ediyor. En azından ODTÜ’deki mühendislik bölümlerinde formül ezberlemenin eğitimin önemli bir kısmını oluşturduğunu söyleyebilirim.

 
 

Levent Cetin says:

21 October 2008 at 6:16 PM

Volkan Bey,
Ben de o fakultede okudum. Bizim bolumde formul ezberleme pek yoktu. Cogu sinavimiz kitap acik olurdu. Hatta bazi egitmenler bir sayfalik kopya hazirlamamiza da izin verirdi. Ama jeoloji, metalurji gibi bolumlerdeki arkadaslar sizin dediginiz gibi durumlardan yakinirdi. Makina, Havacilik, Gida, Petrol deki arkadaslardan edindigim izlenim de bizimkine yakin olduguydu.

 
 

blue says:

23 October 2008 at 11:40 AM

Ezberlemek o kadar kötü bir şey değildir. Sadece işinize yaramayacak şeyleri ezberlemek kötüdür. Şiir tutkunlarının her hale uygun şiirler okumalarına hep gıpta etmişimdir, ya da İlber Ortaylı hoca ezberinden tarih anlatırken mest olursunuz mesela… Bazı matematik formüller de, eğer sık kullanıyorsunuz, işinizi pratik hale getirir.
Ama bu sekilde pratik ezberlerde de mahzurlar bas gosterebilir. “Biri Hasan’dı da salak olan kimdi??” seklindeki tıkanma durumları bende çok sık olur mesela. O yüzden Osman’ı suçlamamak lazım.

 
 

Enes says:

26 December 2008 at 10:19 PM

n.R.T arkadaşımız çiçeği burnunda sayılmaz pek.Yaklaşık 2 yıldır yazıyor gazetede.

 
 

Serdar Kaya says:

28 December 2008 at 10:46 AM

Ben yeni gördüm, o yüzden sayılmaz. Herhalde önceden siteye (ya da Yazarlar sayfasına) koymuyorlardı yazılarını. Gerçi şimdilerde yine koymayaya başladılar herhalde.

 
 

Yorum Ekle:

Wordpress hesabınız var mı? Yorum yapmak için Log in yapın.

 
 
 

 

Yorumunuzu göndermeden önce lütfen yorum kurallarını hatırlayın.