• Ana Sayfa
  • RSS
  •                      

Derin Sular

Fotoğraf Detayları
 
 

“Patrikhane Meselesi” [Aydemir]

15 Jan2010
 

Tek Adam: Mustafa Kemal 1922-1938, Cilt III, Şevket Süreyya Aydemir:

Patrikhane meselesine gelince? Bu mesele, Rumların mensup olduğu Ortodoks Kilisesinin, Türk topraklarındaki teşkilâtı meselesidir. Patrikhane, yeni İstanbul’da Fener’de yerleşen ve Ortodoks kiliselerinin bağlı bulunduğu merkez, bu teşkilâtın başıdır. Patrikhanenin başında bir Patrik (Rum Başpapazı) bulunur. Ona, ruhanî bir Meclis olan Sen Sinod Meclisi ile cismanî bir teşkilât olarak bir nevi Mütevelliler Meclisi bağlıdır. Sen Sinod âzâları Patriği seçerler. Her biri, eski Osmanlı ülkesindeki Ortodoks dinî bölgelerinin dinî reisleri olarak görünür. Mesela, Erdek Metropoliti, Niksar Metropoliti, Trabzon Metropo­liti gibi. Bu dinî bölgeler teşkilâtı Osmanlılardan önce de vardı. Fatih, İstanbul’daki Patriklik müessesesini tanıdı. Bu suretle de Ortodoks teşkilâtı varlığını muhafaza etti.

Ama, Lozan konferansı sırasında çok şeyler değişmişti. Evvela Orto­doks Kilisesi parçalanmış bulunuyordu. Rus Ortodoksları çok daha evvel Moskova Patrikliği, Bulgar Ortodoksları Bulgar kilisesi etrafında birleşmiş bulunuyorlardı. Anadolu’da ise, Rum kalmamıştı ve metropolitler havada kalmış bulunuyordu. Bu vaziyette Patrikhanenin hatta Türkiye’den çıkarılarak Yunanistan’da yerleşmesi, belki onun da lehine olacaktı. Ama birtakım tarihî taassup bağlarıyla Yunanlı ve Avrupalılar, bu merkezin İstanbul’da kalması ve korunması için diretiyordu. Halbuki Lozan’dan sonra en iyimser rakamlarla Türk topraklarında ancak 100.000 kadar Rum kalacaktı. O da yalnız İstanbul’da. Yani Anadolu Ortodoks kilisesi, fiilen göçmüş ve tarihe karışmış bulunuyordu.

Aydemir, Şevket Süreyya. [1965] 2006. Tek Adam: Mustafa Kemal 1922-1938, Cilt III. İstanbul: Remzi Kitabevi. 108-109.
0

Okuyucu Yorumları

 

Yorum Ekle:

Wordpress hesabınız var mı? Yorum yapmak için Log in yapın.

 
 
 

 

Yorumunuzu göndermeden önce lütfen yorum kurallarını hatırlayın.